PHẦN A. LÝ THUYẾT
CHƯƠNG 1
ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CHỨC NĂNG CỦA
KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊNIN
I. KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊNIN
Thuật ngữ khoa học kinh tế chính trị (political economy) được xuất hiện vào đầu thế kỷ XVII trong tác phẩm Chuyên luận về kinh tế chính trị được xuất bản năm 1615.
Tới thế kỷ XVIII, với sự xuất hiện lý luận của A.Smith – một nhà kinh tế học người Anh – thì kinh tế chính trị mới trở thành môn học có tính hệ thống.
Kinh tế chính trị cổ điển Anh là hệ thống lý luận kinh tế của các nhà kinh tế tư sản trình bày một cách hệ thống các phạm trù kinh tế trong nền kinh tế thị trường như hàng hóa, giá trị, tiền tệ, giá cả, tiền công, lợi nhuận… để rút ra những quy luật vận động của nền kinh tế thị trường. Đại biểu tiêu biểu của kinh tế chính trị tư sản cổ điển Anh gồm: W.Petty; A.Smith; D.Ricardo.
Như vậy, có thể rút ra: Kinh tế chính trị là một môn khoa học kinh tế có mục đích nghiên cứu là tìm ra các quy luật chi phối sự vận động của các hiện tượng và quá trình hoạt động kinh tế của con người tương ứng với những trình độ phát triển nhất định của xã hội.
Từ sau thế kỷ XVIII đến nay, Dòng lý thuyết kinh tế chính trị của C.Mác (1818 -1883). Các Mác đã kế thừa trực tiếp những giá trị khoa học của Kinh tế chính trị (KTCT) tư sản cổ điển Anh để phát triển lý luận kinh tế chính trị về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.
Thế kỷ XIX: V.I.Lênin tiếp tục kế thừa, bổ sung, phát triển lý luận kinh tế chính trị theo phương pháp luận của C.Mác và có nhiều đóng góp khoa học đặc biệt quan trọng.
* Cụ thể đóng góp của Các Mác cho Kinh tế chính trị
Các Mác trình bày một cách khoa học và chỉnh thể các phạm trù cơ bản của nền KTTT tư bản chủ nghĩa như: hàng hóa, tiền tệ, tư bản, giá trị thặng dư, tích lũy, tuần hoàn, chu chuyển, lợi nhuận, lợi tức, cạnh tranh…